Są opowieści, które zaczynają się niepozornie: od kilku półek, kilku osób i wielkiej potrzeby, by świat był choć odrobinę bardziej uporządkowany, ciekawy, dostępny. Taka była historia pierwszej polskiej biblioteki w Tczewie, założonej w 1883 roku przez Towarzystwo Czytelni Ludowych. Przetrwała wojny, zmiany granic i czasy, w których książki trzeba było ukrywać jak najcenniejsze skarby. Mieszkańcy ratowali je ryzykując własnym bezpieczeństwem. I to właśnie dzięki nim po 1945 roku można było odbudować księgozbiór, który stał się fundamentem dzisiejszej biblioteki.
24 stycznia 1946 roku zapadła decyzja o powołaniu Miejskiej Biblioteki i Czytelni im. „Uczestników walk o niepodległość”. W marcu tego samego roku otwarto ją oficjalnie, a pierwszą kierowniczką została Bronisława Borońska. Przez kolejne dekady biblioteką kierowało łącznie dwunastu dyrektorów i dyrektorek, a instytucja zmieniała się wraz z miastem: powstawały filie, zmieniały się struktury, pojawiały się nowe zadania i nowe technologie.
