We wtorek, 9 grudnia 2025 r., w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku odbyła się konferencja naukowa „Za chleb i wolność… Grudzień 1970 nie tylko na Wybrzeżu”. Wydarzenie zostało zorganizowane wspólnie przez Europejskie Centrum Solidarności, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku, Instytut Dziedzictwa Solidarności, Wydział Nauk Społecznych UG oraz Centrum Aktywności Studenckiej i Doktoranckiej UG.
Miejską Bibliotekę Publiczną w Tczewie reprezentował Krzysztof Filip, historyk z Działu Historii Miasta, który wygłosił referat pt. „Grudzień ’70 w Tczewie”. W swoim wystąpieniu nakreślił on najpierw sytuację społeczno-gospodarczą miasta tuż przed wybuchem protestów, a następnie przeszedł do relacji z tamtych wydarzeń. Omówił m.in. działania partii, milicji, służb bezpieczeństwa i wojska, które brały udział w tłumieniu strajków. Na zakończenie zaapelował do środowiska naukowego o pogłębione badania nad Grudniem ’70 również w mniejszych miejscowościach – nawet tam, gdzie protesty nie przyniosły dramatycznych konsekwencji.
Konferencja została podzielona na pięć paneli tematycznych. Poruszane zagadnienia wykraczały daleko poza teren Wybrzeża – obejmowały także m.in. Bydgoszcz i Poznań. Dzięki temu uczestnicy mogli spojrzeć na Grudzień ’70 w szerokiej perspektywie, nie tylko przez pryzmat lokalnych wydarzeń, ale również w kontekście sytuacji ekonomicznej, np. realnej wartości płac czy struktury wydatków w robotniczych gospodarstwach domowych w przededniu protestów.
W spotkaniu wzięło udział wielu badaczy i pasjonatów historii. Prelekcje wygłosili m.in.: prof. Jędrzej Chumiński, dr hab. Sylwia Galij-Skarbińska, dr hab. Zbigniew Girzyński, Marcin Goliwąs, dr Piotr Grzelczak, dr Tomasz Herudziński, dr Jan Hlebowicz, prof. Paweł Hut, Julia Kasperkowiak, Damian Kleczka, Jerzy Klimczak, dr Robert Kolasa, Nina Kucharczyk, dr Adam Kuź, dr Anna Łukaszewska, dr Grzegorz Majchrzak, dr hab. Magdalena Małecka-Łyszczek, prof. Lech Mażewski, dr Leszek Molendowski, Adrianna Nowak, dr Przemysław Ruchlewski, dr hab. Grzegorz Sokołowski, Wiktoria Sroka, Piotr Syczak i dr hab. Daniel Wicenty. Wydarzenie stało się świetną okazją do wymiany wiedzy i najnowszych ustaleń dotyczących jednego z kluczowych momentów w powojennej historii Polski.
Fotografie z konferencji wykonał dr Daniel Czerwiński, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Gdańsku i współorganizator wydarzenia.
