Metropolitalna Karta do Kultury

W ramach współpracy z Tczewskim Uniwersytetem Trzeciego Wieku Miejska Biblioteka Publiczna przygotowała dla słuchaczy prezentacje o Władysławie Stanisławie Reymoncie, zatytułowane „Czwartkowe spotkania o Reymoncie”, zorganizowane z okazji przypadającej w 2017 roku 150. rocznicy urodzin pisarza i 93. rocznicy przyznania Nagrody Nobla za powieść Chłopi.

Pierwsza, odbywająca się 23 marca dotyczyła kalendarium życia i twórczości W. Reymonta. Informacje te pozwoliły przybliżyć sylwetkę autora Ziemi obiecanej z jego najważniejszymi utworami, a także scharakteryzować klimat epoki Młodej Polski, podkreślając znaczenie twórczości pisarza w historii literatury, w szczególności tej ludowej.

Cztery kolejne były poświęcone najpopularniejszej powieści noblisty i dotyczyły najważniejszych obyczajów ludowych społeczności lipieckiej, ujętych w czterech porach roku. Kwietniowe spotkanie „Na przednówku – porady i zwyczaje wiosenne”, z uwagi na zbliżające się święta, a także w ramach Czytelniczego Ekspresu odbyło się pod hasłem: „Wielkanocne pisanki w Borynowej chacie”. Rozpoczęliśmy je od przybliżenia czytelniczego projektu naszej Biblioteki i omówienia trzeciej części Chłopów. Zwróciliśmy szczególną uwagę na najważniejsze wiosenne zwyczaje gromady lipieckiej. Za sprawą przygotowanej prezentacji ożyły dawne, ludowe obyczaje wielkanocne i rolnicze, które pozwoliły na chwilę refleksji, na powrót do czasów naszego dzieciństwa. Przywołane wspomnienia umożliwiły również porównanie opisanych przez Reymonta obrzędów z tymi, zachowanymi do dnia dzisiejszego. Zamknięte na kartach powieści opisy zwyczajów ludowych, stały się niebywałą okazją do dzielenia się i rozwijania zdolności twórczych. Dzięki poradnikom, jak również własnemu doświadczeniu, goście tczewskiej książnicy, w świątecznej atmosferze i nastroju, chętnie dzielili się radami, ozdabiając wielkanocne pisanki na swój własny, wyjątkowy sposób.

Jedno ze spotkań było poświęcone obyczajowości w porze letniej, a także licznym podróżom noblisty, głównie tym zagranicznym. Na nim to właśnie pojawił się obraz wiejskiej społeczności w porze żniw, oparty na wspólnej pracy. Tu także poznaliśmy jedną z pasji Reymonta, którą były podróże dostarczające autorowi wielu pozytywnych emocji. Były częścią jego życia i elementem procesu pisania, napełniały i ożywiały twórczy umysł, będąc lekarstwem na wszystkie nękające go choroby.

„Na lipieckich polach” – to tytuł wrześniowej prezentacji. Tym razem skupiliśmy się wokół obyczaju jesiennego i życia na lipieckiej wsi o tej porze roku. Mieliśmy okazję poznać, a nawet powspominać dawne zwyczaje kalendarza jesiennego, wypełnionego głównie zajęciami związanymi z uprawą roli. W nim to właśnie jest czas orki, siewu, wykopu ziemniaków, zbioru warzyw i owoców, w którym praca była istotnym elementem życia, jednoczącym wszystkich ludzi w gromadzie. Niebywale ciekawy z uwagi na ponadczasowy charakter okazał się również wątek weselny. Przedstawiona przez Reymonta uroczystość ślubna Jagny i Boryny, pozwala odnaleźć elementy, które zachowały się we współczesnych obyczajach weselnych.

Ostatnia, grudniowa prelekcja zatytułowana „Gdy zamarznie ziemia”, dotyczyła zimowego kalendarza obrzędowego, w którym główną rolę odgrywały i nadal odgrywają tradycje bożonarodzeniowe. Adwent, przedświąteczne przygotowania, wieczór wigilijny, Pasterka – wszystko to, zarówno dawniej, jak i dziś stanowi ważny element życia rodzinnego. Niegdyś stałym elementem obrzędów związanych ze świętami Narodzenia Pańskiego było między innymi wypiekanie i roznoszenie opłatków, pieczenie chleba z pytlowej mąki oraz przyrządzanie gryczanych racuchów utartych z miodem i prażonych w makowym oleju. Wieczór wigilijny był w wierzeniach ludowych świętem wyjątkowym, a to dzięki obecności istot łączących doświadczenia ziemskie z pozaziemskimi, stąd nie odmawiano gościny nikomu i karmiono opłatkiem zwierzęta. Potrawy na wieczerzy wigilijnej musiały się składać ze wszystkich płodów pola, sadu, ogrodu, lasu i wody, a ich nieparzysta liczba miała zapewnić urodzaj w następnym roku.

Reymont doskonale i trafnie sportretował życie wiejskiej społeczności końca XIX wieku, wiernie oddając ich przywiązanie do tradycji i obyczajów przenoszonych z pokolenia na pokolenie. Kultura ludowa opierała się głównie na zasadach wiary chrześcijańskiej, przeplatanej z przesądami pogańskimi. Wiedza o nich wzbogaca nasze pojmowanie kultury jako całokształtu duchowego i materialnego dorobku społeczeństwa.

Kolejne numery wydań Kociewskiego Magazyny Regionalnego (66 - 67), które nie są już dostępne w sprzedaży, można teraz przeglądać on-line!

Styczeń 2018
P W Ś C Pt S N
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4
Brak wydarzeń
Biuletyn Informacji Publicznej